Wat is het jaar 2026 mooi begonnen! Ons allereerste congres ‘Ethiek in de Veehouderij’ was uitverkocht en heeft drie landelijke kranten gehaald.
We hadden een indrukwekkende rij sprekers, met allemaal een eigen kijk op dieren, hun gevoelsleven, taal en hun functie voor de mens. De echte achterban de Vakbond woonde het congres niet zelf bij, maar hun aanwezigheid was de hele dag voelbaar.
Hartelijk dank aan alle deelnemers, sprekers, vrijwilligers en Stichting DOEN!
Film en montage: Aldine Reinink / Muziek: Jur de Vries
ons congres in de krant
Ook in de nationale kranten kreeg ons congres veel aandacht. Fijne, inhoudelijke artikelen in de Volkskrant en Trouw en een iets oppervlakkiger stuk in de NRC. Maar, zoals onze voorzitter in dat artikel wordt gequoot: “Ze lachen je eerst uit en nemen je uiteindelijk serieus.”
het congres in beeld
Foto’s: Sabine Grootendorst
Keynote Bernice Bovenkerk: ‘Ethiek in de Veehouderij‘ Nagesprek met Ruben Exterkate en Wouter Waayer.
Panelgesprek: ‘Dier aan tafel’. Hoe kunnen dieren écht meebeslissen in bedrijven die met hen werken? Met Monique Ansink, Stephan Lugthart en Judith van Ooijen.
Kippentaal workshop met Lindertje Mans
Panelgesprek: ‘Techniek en dierenwelzijn’ Welke morele verantwoordelijkheid dragen we richting dieren bij het gebruik van technologie, en hoe verschilt dit per toepassing? Met Koen Kramer en Madelaine Looije.
Panelgesprek: ‘Fokkerij en grenzen’ Zitten er grenzen aan de fokkerij van landbouwhuisdieren, en wie bepaalt wat acceptabel is? Met Gerrit Koop en Ron Hovenier.
Keynote Marjo van Koppen en Leonie Cornips Taalkundigen Marjo van Koppen en Leonie Cornips laten zien dat taal niet uitsluitend aan mensen toebehoort.
Panelgesprek: ‘Ethiek in Europa’ Hoe kunnen ethiek en maatschappelijke waarden leidend worden in beleid over dierenwelzijn? Met Sandra Schoenmakers en Jo Swabe.
De Vegan kippenboer in gesprek met de Vakbond voor Dieren Ruud Zanders in gesprek met Marjolein de Rooij.
Dagvoorzitter: Eveline van Rijswijk
onze deelnemers
eveline van rijswijk
dagvoorzitter
Eveline van Rijswijk is presentator, dagvoorzitter, spreker, theatermaker, cabaretier, columnist, wetenschapscommunicator, politicoloog en historicus. Ze schrijft tweewekelijks een column voor Trouw over duurzaamheid en verzorgt een column over taal voor het programma Spraakmakers op NPO Radio 1.
Gerrit Koop is dierenarts-epidemioloog en universitair hoofddocent op het gebied van preventieve herkauwers gezondheidszorg. Hij geeft leiding aan de groep ‘Sustainable Ruminant Health’ van de faculteit Diergeneeskunde, UU. Met dat team werkt hij aan duurzame gezondheid van koeien, schapen en geiten.
Stephan Lugthart is Dierenwelzijnscoördinator van Diergaarde Blijdorp.
Hij behaalde zijn master in Forest en Nature Conservation aan de Wageningen University & Research, waarin hij onderzoek deed naar het effect van bezoekers op het stereotiep gedrag en verblijfsgebruik van Aziatische olifanten in de dierentuin.
Leonie Cornips is sociolinguïst bij NL-Lab/Meertens Instituut en hoogleraar Taal en Cultuur in Limburg aan de Universiteit Maastricht. Ze onderzoekt meertaligheid, identiteitsvorming en maakte enkele jaren geleden ook een stap naar dierentaal. Ze onderzocht koeientaal en stelde zo onder andere vast dat koeien elkaar groeten.
Monique Ansink richt zich op toekomstbestendig ondernemen met mens en planeet als belangrijkste stakeholders. Zij is ondernemer met een eigen spanbandenfabriek in Nederland en Vietnam (Jumbo Spanbandfabrikant) en een bedrijf in noten (All Day Nuts). Daarnaast is zij o.a. bestuurslid bij nlgroeit, Stichting Spoony en lid van de RvC bij Cono Kaasmakers, voorzitter van de RvC bij Rabobank West Friesland én actief als business mediator.
Madelaine Looije is sinds 2015 inspecteur en trainer bij Eyes on Animals. Zij behaalde een BSc in Animal Science aan de Leeuwarden Agricultural School en heeft jarenlange praktijkervaring met boerderijdieren. In haar werk richt ze zich onder meer op veetransport en de slacht.
Lindertje Mans is theatermaker, performer en zangeres. Ze is mede-oprichter van theatergezelschap Firma Mes en speelde op gerenommeerde festivals zoals Lowlands. Met haar unieke mix van inhoud en speelsheid laat ze mensen ervaren hoe we ons echt kunnen verplaatsen in een ander – mens of dier. Marjolein de Rooij en Lindertje Mans bieden ook samen de keynote ‘Van kippenhok tot kantoortuin’ aan.
Koen Kramer is universitair docent aan de Universiteit Utrecht, binnen de faculteit Diergeneeskunde. Zijn onderzoek richt zich op de ethische en maatschappelijke aspecten van diergeneeskundige innovaties, zoals genbewerking en de ontwikkeling van alternatieven voor dierproeven.
Marjo van Koppen is hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker aan het Meertens Instituut (KNAW). Zij onderzoekt als taalkundige de interacties tussen menselijke en niet-menselijke dieren, en ook de manier waarop er in mensentaal over andere dieren wordt gesproken.
Ruud Zanders, mede-oprichter van Kipster, streeft naar een voedselsysteem dat zowel efficiënt als ethisch verantwoord is. Hij begon met een intensief pluimveebedrijf en schakelde daarna om naar Kipster, een concept voor duurzame en diervriendelijke eier- en pluimveehouderij.
Sandra Schoenmakers is sinds april 2020 directeur van de stichting Bont voor Dieren. Deze organisatie zet zich wereldwijd in voor een verbod op de import, productie en verkoop van bont, waaronder zeehondenbont.
Bernice Bovenkerk is universitair hoofddocent bij de Filosofiegroep van Wageningen Universiteit. Haar werk onderzoekt de ethische aspecten van de relatie tussen mens en dier, met een bijzondere focus op het gebruik van technologieën, zoals biotechnologie en digitale technologie.
Ruben Exterkate is biologische varkenshouder in Overijssel. Hij heeft zijn gangbare bedrijf in 2020 omgezet naar biologisch en richt zich op een lokale kringloop. In 2024 ontving hij de Waarde-Ring voor zijn inzet om de kloof tussen boer en consument te verkleinen.
“De Vakbond voor Dieren organiseert dit congres om ethiek een centrale plaats te geven in het gesprek over de toekomst van de veehouderij. We willen bruggen slaan tussen wetenschap, beleid en de dagelijkse praktijk, met het dier als uitgangspunt.”
De Vakbond voor Dieren is via nevenstaand contactformulier te bereiken.
We nodigen pers, wetenschappers, boeren en andere betrokken organisaties van harte uit om contact met ons op te nemen voor vragen, suggesties, ideeën en voorstellen om samen te werken.