waarom zet de politie mishandelde honden aan het werk?
waarom zet de politie mishandelde honden aan het werk?
Op donderdag 26 maart 2026 was Marjolein de Rooij te gast bij Villa VdB om te praten over het feit dat politiehonden in opleiding nog steeds worden mishandeld.
In 2021 liet Zembla zien dat honden in opleiding tot politiehond worden geschopt, geslagen en met stroom worden getraind. Afgelopen week bleek dat dit geen incident uit het verleden is, maar nog steeds gebeurt. Omwonenden hebben het gefilmd en de politie geeft zelf aan dat ze ‘heel vaak’ meldingen krijgen van mishandeling tijdens de training. Tegelijkertijd zegt de politie dat handhaven lastig is. Ondertussen koopt ze haar honden nog altijd in via dezelfde clubs, aangesloten bij de KNPV. De kennis van mishandeling is er, de pijnlijke beelden zijn er ook, maar het systeem blijft gewoon draaien.
Wat het extra wrang maakt, is dat we deze discussie eigenlijk al lang hebben gevoerd. Vanaf de jaren zeventig tot negentig trainden we honden met dominantie, correctie en onderwerping. De mens was de roedelleider en dwong gedrag af met slipkettingen en intimidatie. Dat is in Nederland groot geworden via mensen als Martin Gaus, die daar later zelf van is teruggekomen. Sinds de jaren negentig weten we beter. We begrijpen hoe dieren leren en dat motivatie en samenwerking effectiever zijn dan dwang. Dat is nu de norm, bij huishonden en bij speurhonden. Alleen in de training van politiehonden is die ontwikkeling nauwelijks doorgedrongen.
Het probleem zit ook niet bij alle politiehonden. Speurhonden worden zonder geweld getraind. Het wringt bij de honden die worden ingezet om verdachten aan te houden, te bijten en ingezet worden bij agressieve situaties. Van hen vragen we iets fundamenteel onnatuurlijks: ze moeten op een teken van de mens aanvallen, blijven doorbijten, ook als ze zelf worden geschopt of geslagen, en pas loslaten als de mens dat aangeeft. Dat is geen gedrag dat een dier uit zichzelf laat zien of zelf begrenst. Dat is gedrag dat je alleen onder strikte controle en blijkbaar met harde, vaak gewelddadige training kunt afdwingen.
En dan kom je bij de kern. Als dit werk alleen kan door honden zo onder druk te zetten, door angst of pijn, dan moeten we niet langer discussiëren over hoe dit beter kan. Dan moeten we de conclusie trekken dat honden niet geschikt zijn voor dit werk.
En dan kom je bij de kern. Als dit werk alleen kan door honden zo onder druk te zetten, door angst of pijn, dan moeten we niet langer discussiëren over hoe dit beter kan. Dan moeten we de conclusie trekken dat honden niet geschikt zijn voor dit werk.
Voor het aanhouden van verdachten moeten we andere middelen gebruiken. En stoppen met het inzetten van dieren voor werk waarvoor ze alleen geschikt te maken zijn met agressie en overheersing.
Zolang de politie deze honden blijft afnemen, blijft dit systeem bestaan. Dus als we dit echt willen veranderen, moeten we niet alleen naar de trainers kijken, maar vooral naar de keuze om deze honden überhaupt in te zetten.
