Nieuwe wetgeving in Zwitserland: dierenleed op het etiket
Wat er echt op je vleesetiket staat
Op 15 september 2025 was Marjolein de Rooij te gast bij Villa VdB om te praten over deze nieuwe wet in Zwitserland.
In Zwitserland is een baanbrekende wet aangenomen die bepaalt dat op etiketten van dierlijke producten voortaan zichtbaar moet worden gemaakt wat dieren hebben doorgemaakt. Het lijkt op de waarschuwingen op sigarettenpakjes, maar dan niet gericht op de gezondheid van de consument, wel op het welzijn van het dier dat je gaat eten.
Op melk- en vleesproducten moet bijvoorbeeld komen te staan of een dier zonder verdoving is onthoornd of gecastreerd. Bij kippen gaat het om het vermelden van bijvoorbeeld snavelkappen bij koeien of er pijnstilling is gegeven na het onthoornen en bij foie gras of de dieren gedwangvoerd zijn. De wet geldt voor zowel Zwitserse producten als voor geïmporteerde producten. Dat maakt de regeling bijzonder krachtig.
Er is een overgangstermijn van twee jaar. Daarna mogen producten die niet voldoen aan de nieuwe eisen niet meer in de supermarkt worden verkocht of in restaurants worden aangeboden. Het doel is duidelijk: consumenten eerlijk informeren over het leed achter de producten die zij kopen, bedrijven stimuleren om dieronvriendelijke praktijken af te schaffen en transparantie afdwingen. De negatieve kanten mogen niet langer worden weggemoffeld.
Zwitserland heeft hierin een traditie. Het land loopt al decennia voorop met dierenwelzijnsregels die verder gaan dan in de Europese Unie mogelijk is. Zo zijn legbatterijen er al sinds 1992 verboden en werd het vastleggen van zeugen in de jaren zeventig afgeschaft. Omdat Zwitserland geen EU-lidstaat is, kan het zijn eigen koers varen en maatregelen nemen die elders politiek of juridisch onhaalbaar zijn.
In Nederland ligt de nadruk vooral op positieve labels, zoals het Beter Leven-keurmerk of marketingconcepten als Kalverliefde. Daarmee worden uitzonderingen benadrukt, terwijl de regel verzwegen blijft. Iedereen ziet dat een kalfje langer bij de moeder mag blijven, maar bijna niemand staat erbij stil dat kalfjes in vrijwel alle andere gevallen direct na de geboorte worden weggehaald.
Als Nederland Zwitserland zou volgen, zouden etiketten er heel anders uitzien. Dan zou je lezen dat staarten van varkens routinematig worden gecoupeerd, dat tandjes van biggen worden gevijld, dat castratie vaak nog steeds met CO₂ gebeurt zonder goede pijnstilling. Dat kalveren weliswaar onder verdoving worden onthoornd, maar dat er hoe dan ook pijn bij komt kijken. Dat kippen nooit buitenkomen noch daglicht zien, behalve op weg naar het slachthuis.
We kennen allemaal de waarschuwingen op sigarettenpakjes. Voor mensen is die transparantie inmiddels normaal. Voor dieren bestaat die openheid nog niet. Wat zij hebben meegemaakt voordat ze op je bord belanden, blijft verborgen. De nieuwe Zwitserse wet maakt dat zichtbaar. Dieren krijgen er letterlijk een stem op het etiket.
In Nederland en de rest van de EU is dit voorlopig onmogelijk. Etikettering is namelijk Europees geregeld via de FIC-verordening. Lidstaten mogen alleen eigen etiketten invoeren als de EU daar ruimte voor laat, en voor dierenwelzijnslabels bestaat die ruimte nu niet. Nederland zou in Brussel moeten pleiten voor een Europese aanpak naar Zwitsers voorbeeld.
Transparantie over dierenwelzijn zou de norm moeten zijn, niet de uitzondering.
Wat vind jij?
